آوردند نمىتواند باشد ) ، و جائى ديگر به‌معناى همه كسانى كه به يك دين ايمان آورده‌اند ، مىشود ، مانند مورد : « تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَها ما كَسَبَتْ وَ لَكُمْ ما كَسَبْتُمْ ، آنان امّتى بودند كه گذشتند ، و به آنچه كردند رسيدند شما نيز به آن سرنوشتى خواهيد رسيد كه خودتان براى خود معين كرده‌ايد » « 1 » ، كه خطاب در آن متوجه به تمامى امت است ، يعنى كسانى كه به رسول اسلام صلّى اللّه عليه و آله ايمان آوردند ، و يا بگو به همه كسانى كه رسول اسلام صلّى اللّه عليه و آله به سوى آنان مبعوث شده است ، حال اينكه امت محمد صلّى اللّه عليه و آله به چه كسانى گفته مىشود ؟ از تفسير عياشى « 2 » از زبيرى از امام صادق عليه السّلام روايت آمده است كه ايشان با استدلال به آيات « وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ . . . » ( 127 و 128 بقره ) ، فرمودند امت محمد صلّى اللّه عليه و آله خصوص بنى هاشم ، اهل بيت اويند . مؤلّف [ علّامه طباطبايى رحمه اللّه ] : استدلال امام عليه السّلام در نهايت درجه روشنى است ، براى اينكه ابراهيم از خدا خواست تا امت مسلمه‌اى در ميانه ذريّه‌اش به او عطا كند ، و از ذيل دعايش كه گفت : ( پروردگارا در ميانه آن امت كه از ذرّيهء من هستند رسولى مبعوث كن ) ، فهميده مىشود كه اين امت مسلمان همانا امت محمد صلّى اللّه عليه و آله است ، اما نه امت محمد صلّى اللّه عليه و آله به‌معناى كسانى كه محمد صلّى اللّه عليه و آله به سوى آنان مبعوث شده ، و نه امت محمد صلّى اللّه عليه و آله به‌معناى آن كسانى كه به وى ايمان آوردند ، چون اين دو معناى از امت ، معنايى است اعم از ذرّيه ابراهيم و اسماعيل ، بلكه امت مسلمى است كه از ذرّيهء ابراهيم باشد . از سوى ديگر ابراهيم از پروردگارش درخواست مىكند كه ذرّيه‌اش را از شرك و ضلالت دور بدارد ، و اين همان عصمت است ، و چون مىدانيم كه همهء ذرّيهء ابراهيم معصوم نبودند زيرا ذرّيه او عبارت بودند از تمامى عرب

--> ( 1 ) . سوره بقره ، آيه 134 . ( 2 ) . تفسير عياشى ؛ ج 1 ص 60 .